PHP to jeden z najpopularniejszych na świecie języków skryptowych. Szerokie zastosowanie, dzięki umiarkowanie prostej składni oraz stosunkowo dużym możliwościom, uzyskał w zastosowaniach internetowych, od prostego dołączania treści na stronach aż po kompleksowe generowanie skomplikowanych portali. W trakcie tego kursu postaram się przeprowadzić Cię od absolutnych podstaw, przez operacje logiczne aż do programowania obiektowego i praktycznego wykorzystania biblioteki SPL, a każdy z tematów kursu okraszyć odpowiednimi do Twoich umiejętności przykładami.
Ponieważ PHP wykonuje się po stronie serwera (jeszcze zanim przeglądarka wyświetli treść strony końcowemu użytkownikowi), często jest on używany do generowania i wyświetlania kodu HTML i JavaScript.
Przygotować się do startu!
Aby zacząć swoją przygodę z PHP powinieneś posiadać serwer z interpreterem języka. Obecnie zdecydowana większość (nawet tych darmowych) oferuje obsługę tego języka. Jeśli wiążesz z tym językiem jakiekolwiek nadzieje, prawdopodobnie nadejdzie moment, kiedy będziesz potrzebował bazy danych - w tym przypadku na początek (ze względu na ogromną ilość materiałów w sieci) polecam Ci serwer MySQL - również zawarty w ofercie większości hostingów. Jeśli zdecydujesz się na rozwiązanie płatne, pamiętaj aby przed zakupem hostingu upewnić się, że jego administratorzy dbają o to, aby zainstalowany na nim interpreter PHP był w miarę aktualny. Aktualną wersję PHP możesz sprawdzić na jego oficjalnej stronie - nie żałuj również czasu na przeczytanie opinii na temat przyszłego usługodawcy!
Jeśli nie chcesz udostępniać w sieci swoich początków z PHP, możesz pomyśleć o serwerze lokalnym (który tak, czy inaczej zagości u Ciebie przy realizacji jakiegoś dużego projektu :)). W tym przypadku, początkującym zdecydowanie polecam program WAMP Server.
Kolejnym, bardzo ważnym krokiem w Twojej przygodzie z PHP będzie wybór odpowiedniego edytora. Ja osobiście korzystam z NetBeans, jednak Ty na początek możesz również uznać, że najlepszy będzie Notepad++. Wybór edytora to czysto indywidualna sprawa - musisz sam przetestować kilka (w trakcie tego kursu np.) i samemu sprawdzić, który będzie dla Ciebie najwygodniejszy i który najlepiej wspiera Cię podczas pisania kodu (uprzedzam, że jeszcze nie powstał taki edytor, który sam zaparzy kawę :P).
Start!
Ok, mamy już serwer, więc możemy zacząć naszą przygodę, zacznijmy więc od stworzenia naszego pierwszego skryptu. Aby serwer poprawnie rozpoznał nasz twór jako plik PHP, musimy oczywiście nadać mu odpowiednie rozszerzenie - ".php". W plikach tego typu można jednak zawierać również kod HTML wymieszany z PHP (lub, jak kto woli, odwrotnie - w każdym razie jest to zła praktyka i należy tego unikać!), aby więc interpreter wiedział, że to co się w pliku znajduje jest skryptem PHP, kod musimy zawrzeć pomiędzy tagami <?php oraz ?>1. Ok, koniec lania wody, przejdźmy do konkretów.
Pierwszym krokiem, jak napisałem powyżej, będzie utworzenie specjalnego pliku, w którym znajdzie się nasz skrypt. Nazwijmy go index.php.
<?php echo 'Hello World'; ?>
Plik wrzucamy na serwer, wchodzimy na jego adres i naszym oczom powinien ukazać się napis "Hello World". Jeśli tak jest - nasze PHP działa, a my właśnie napisaliśmy swój pierwszy skrypt. Jak z pewnością zauważyłeś, instrukcja echo służy do wyświetlania ciągu znaków (string). Równoznaczne z jej działaniem jest działanie funckji print.
Komentarze
Komentowanie kodu, jak sam zauważysz z pewnością, jest bardzo ważne aby bez potrzeby dokładnego wczytywania się móc ustalić jaką funkcję pełni dany skrypt.
W PHP wyróżniamy 2 rodzaje komentarzy: jedno- i wielo-liniowe. Służą one do opisania co ma na celu konkretna operacja, bądź do opisania całej metody lub funkcji. Nie są one wymagane, ale dobrze jest wyrobić sobie nawyk komentowania kodu - późniejsze jego modernizacje nie będą wówczas problematyczne. Tekst zawarty w komentarzach jest całkowicie ignorowany przez parser kodu, więc nie ma znaczenia co w nim zawrzesz.
Poniżej przedstawiłem przykłady komentarzy:
<?php // to jest komentarz jedno-liniowy /* Ten komentarz może mieć wiele linii. Można dzięki niemu zakomentować cały blok kodu: echo "Hello World"; Powyższa linijka, mająca na celu wyświetlenie napisu "Hello World" nie zostanie wykonana. */
1. W PHP kod możemy zawierać w różnych blokach, nie tylko <?php ... ?>. Mamy do wyboru jeszcze formę skróconą: <? ... ?> oraz tagi ASP: <% %> jednak obydwa te rozwiązania, aby działały muszą zostać skonfigurowane w php.ini. Ogólnie przyjętą praktyką jest, że kod, który ma działać na wszystkich serwerach rozpoczynamy pełnymi tagami, tj. opcją pierwszą.